Bakbanaan: calorieën rauw, gekookt en gebakken

Hoeveel calorieën bevat bakbanaan?

Bakbanaan wordt meestal gekookt, gebakken of gefrituurd gegeten. Het aantal calorieën hangt af van rijpheid, bereiding en het daadwerkelijk gegeten gewicht. De USDA FoodData Central-database bevat drie bruikbare, maar verschillende producten: 122 kcal per 100 g rauwe gele bakbanaan (FDC 169130), 121 kcal per 100 g gekookte groene bakbanaan (FDC 168216) en 309 kcal per 100 g gefrituurde groene bakbanaan (FDC 168199). Dit zijn geen drie metingen van dezelfde vrucht voor en na het bakken. Vergelijk de cijfers daarom niet alsof alleen de bereidingswijze verschilt.

Rauw, gekookt en gefrituurd per 100 gram

Bij 100 g rauwe gele bakbanaan staan ongeveer 31,9 g koolhydraten, 1,3 g eiwit en 0,35 g vet. De aparte vermelding voor 100 g gefrituurde groene bakbanaan bevat circa 49,2 g koolhydraten, 1,5 g eiwit en 11,8 g vet. Deze waarden horen bij specifieke databankproducten; gebruik ze niet blind voor elk merk. De Amerikaanse methode 'carbohydrate by difference' kan vezels binnen het koolhydratencijfer meenemen; op Europese verpakkingen worden vezels doorgaans afzonderlijk vermeld.

Porties van 80, 100 en 150 gram

Bereken je portie met kcal per 100 g × eetbare grammen ÷ 100. Verwijder de schil voordat je het deel weegt dat je eet. De onderstaande getallen zijn rekenvoorbeelden, afgerond op hele calorieën.

Een portie van 150 g rauwe gele bakbanaan levert ongeveer 183 kcal. Een afgewogen portie van 150 g gefrituurde groene bakbanaan volgens de bijbehorende registratie levert ongeveer 464 kcal. Maar 150 gram rauw vruchtvlees blijft bij het frituren niet noodzakelijk 150 gram. Water verdwijnt, olie wordt opgenomen en soms blijven restjes achter.

Wat doet frituren met de calorieën?

Olie levert energie, water niet. Frituren kan het watergehalte verlagen en vet aan het product toevoegen. Daardoor bevat 100 gram van het eindproduct meer calorieën dan een even zware rauwe portie. De USDA-waarde 309 kcal per 100 g beschrijft een specifiek product, niet de exacte hoeveelheid opgenomen olie bij jou thuis. De dikte van de plakjes, de temperatuur en het laten uitlekken maken verschil. De kleur van een gefrituurd plakje vertelt niet hoeveel olie erin zit.

Neem een rekenvoorbeeld uit de keuken. 150 g rauw geel vruchtvlees bevat ongeveer 183 kcal. Als er daadwerkelijk 10 g olie wordt gegeten (ongeveer 90 kcal), bedraagt de som van de ingrediënten ongeveer 273 kcal, exclusief sauzen. Blijft een deel van de olie in de pan achter, dan hoort dat niet bij het gegeten totaal. Als het gerecht uiteindelijk 130 g weegt, is dit hypothetisch ongeveer 210 kcal per 100 g eindproduct. Dit is geen USDA-waarde voor gefrituurde bakbanaan, maar een transparante berekening.

Koken in water en gewichtsverandering

Koken in water voegt normaal gesproken geen vet toe. De vrucht kan wel water opnemen of verliezen, waardoor de hoeveelheid calorieën per 100 g verandert. Sommige oplosbare stoffen kunnen in het kookwater achterblijven. De 121 kcal/100 g geldt voor de specifieke databankvermelding van groene, gekookte bakbanaan. Gebruik die waarde niet zomaar voor een heel rijpe gekookte vrucht. Bij een eigen gerecht kun je de rauwe ingrediënten en het totale gekookte gewicht wegen. Kies je een gekookte databankvermelding, tel de rauwe vrucht dan niet nogmaals mee.

Groene, gele en zeer rijpe bakbananen

Groene exemplaren zijn steviger en hebben doorgaans meer zetmeelachtige eigenschappen. Tijdens het rijpen wordt de smaak zoeter doordat zetmeel en suikers veranderen. Ook het ras speelt een rol. Hier wordt een rauwe gele bakbanaan vergeleken met groene gekookte en gefrituurde producten. Je kunt dus niet elk verschil toeschrijven aan de pan. Gewone zoete dessertbananen zijn evenmin automatisch een geschikt alternatief in de voedingsmiddelendatabase. Zoek bij voorkeur de juiste rijpheid en bereidingsstaat.

Schil, eetbaar gewicht en één bakbanaan

De winkelweegschaal weegt de stevige schil mee. Een bakbanaan die 250 g inclusief schil weegt, levert geen 250 g eetbare vrucht op. Verwijder de schil, snijd oneetbare delen weg en weeg daarna het vruchtvlees. Er is geen betrouwbare vaste schilfactor voor alle rassen en rijpheidsstadia. Als je na het schillen 180 g rauw geel vruchtvlees overhoudt, geeft 122 kcal per 100 g ongeveer 220 kcal. Dat is gebaseerd op jouw gemeten gewicht en is geen standaardwaarde per stuk.

Tostones, patacones en verpakte chips

Tostones, patacones, zoete maduros en fabrieksmatig gemaakte bakbananenchips verschillen in vocht, vet en ingrediënten. Een voedingsetiket op de verpakking is nauwkeuriger voor dat product dan een algemene schatting. Weeg bij thuisbereiding de werkelijk gegeten olie; houd ook rekening met kaas, dips en toegevoegde suiker. Olie uit een spray telt mee als die in het gerecht terechtkomt. Gebruik de 309 kcal/100 g van gefrituurde groene bakbanaan niet automatisch voor alle zoete gefrituurde varianten.

Welke waarde kun je invoeren?

Gebruik voor rauwe gele bakbanaan 122 kcal/100 g; voor gekookte groene bakbanaan 121 kcal/100 g; voor de overeenkomstige gefrituurde groene bakbanaan 309 kcal/100 g. Bij 150 g zijn dat respectievelijk 183, 182 en 464 kcal. Controleer de eetbare massa en de werkelijke bereidingswijze. Wanneer de gekozen voedingsmiddelvermelding al betrekking heeft op een gefrituurd product, moet je opgenomen frituurolie niet nog een tweede keer meetellen.

Bronnen

• USDA FoodData Central, gele bakbanaan rauw, FDC 169130.
• USDA FoodData Central, groene bakbanaan gekookt, FDC 168216.
• USDA FoodData Central, groene bakbanaan gefrituurd, FDC 168199.